Suikerhoudende dranken en parodontitis: is er een verband?
We associëren suiker vaak met cariës. Een groeiende hoeveelheid bewijs suggereert dat frequente consumptie van suikerhoudende dranken ook het risico op parodontitis kan verhogen. Deze studie uit 2024, “Sugar-sweetened beverage consumption and periodontitis among adults: A population-based cross-sectional study”, gepubliceerd in het Journal of Clinical Periodontology, onderzocht of het drinken van suikerhoudende dranken een associatie heeft met parodontitis bij volwassenen tussen de 30 en 50 jaar.
De bevindingen onderbouwen het belang van voedingsadvies als onderdeel van parodontale preventie.
Wat heeft de studie onderzocht?
De onderzoekers analyseerden gegevens van 4.473 volwassenen die een parodontaal onderzoek ondergingen, als onderdeel van een grootschalige gezondheidsenquête in de Verenigde Staten. Parodontitis werd vastgesteld op basis van de criteria van de Centers for Disease Control and Prevention en de American Academy of Periodontology.
De inname van suikerhoudende dranken werd geregistreerd op basis van hoe vaak deze per week werden geconsumeerd. De deelnemers werden ingedeeld op frequentie:
- Vijf of meer keer per week
• Zeven of meer keer per week
• Veertien of meer keer per week
In de analyse werd rekening gehouden met factoren die de parodontale gezondheid kunnen beïnvloeden, waaronder; inkomen, opleidingsniveau, roken, alcoholgebruik, leeftijd en totale dagelijkse calorie-inname. Statistische methoden werden gebruikt om de invloed van deze factoren op de resultaten te verminderen.
Wat waren de belangrijkste bevindingen?
Parodontitis kwam voor bij 27,4% van de deelnemers (mild: 4,2%; matig: 19,8%; en ernstig: 3,4%). Er werd een duidelijk patroon waargenomen: naarmate de frequentie van de inname van suikerhoudende dranken toenam, nam ook het risico op parodontitis toe.
Na het meenemen van de verstorende factoren (zoals inkomen, roken, alcoholgebruik, leeftijd en andere relevante leefstijlfactoren):
- Het drinken van vijf of meer keer per week verhoogde het risico op parodontitis met 81%
• Het drinken van zeven of meer keer per week verhoogde het risico met 94%
• Het drinken van veertien of meer keer per week verhoogde het risico met 119%
De relatie volgde een dosis-responspatroon: een hogere consumptiefrequentie ging samen met een hoger risico, diepere parodontale pockets en meer klinisch aanhechtingsverlies.
Waarom kan suiker misschien ontstekingen veroorzaken?
De biologische verklaring sluit aan bij de huidige wetenschappelijke kennis. Op systemisch niveau kan snelle opname van suikers leiden tot een verhoogde insulineresistentie. Het verhoogt oxidatieve schade in weefsels en zorgt voor een verhoogde afgifte van ontstekingsmarkers. Deze veranderingen dragen bij aan een algemene ontstekingsstatus in het lichaam.
In de mond zetten orale bacteriën suikers om in zuren en andere metabolische producten. Dit kan de gingivale ontsteking verergeren. Naarmate parodontale weefsels afbreken, ontstaat er een eiwitrijke omgeving die de groei van schadelijke biofilm bevordert (tandplaque), waardoor de ontsteking in stand blijft.
Parodontitis is een chronische ontstekingsziekte. Frequente blootstelling aan toegevoegde suikers kan de totale ontstekingsbelasting verhogen en bijdragen aan de progressie van de ziekte.
Een belangrijke bevinding: bewustzijn van diabetes
De relatie tussen suikerhoudende dranken en parodontitis was sterker bij personen die niet aangaven diabetes te hebben. Bij degenen die wél op de hoogte waren van een diabetesdiagnose leek de relatie zwakker. Een mogelijke verklaring hiervoor is gedragsverandering: na een diagnose kan iemand zijn of haar suikerinname verminderen. Parodontitis ontwikkelt zich echter langzaam in de tijd en kan dan al aanwezig zijn.
Omdat het onderzoek cross-sectioneel was, dat wil zeggen dat gegevens op één moment zijn verzameld, kan het niet aantonen dat suikerhoudende dranken parodontitis veroorzaken, maar alleen dat er een verband bestaat.
Klinische relevantie
Deze studie verandert hoe we denken over preventie en parodontale aandoeningen. De frequentie van suikerinname beïnvloedt niet alleen cariës, maar mogelijk ook de parodontale gezondheid. Wanneer patiënten aangeven dagelijks of meerdere keren per week suikerhoudende dranken te consumeren, moet dit worden meegenomen in hun algehele parodontale risico-inschatting.
Kort samengevat: het verminderen van deze dranken kan een positief effect hebben op de parodontale gezondheid op de lange termijn, vooral bij patiënten met prediabetes of diabetes.
